LGS Rehberi: Liselere Geçiş Sistemi
Liseye geçiş sürecinde sınavın yapısını bilmek kadar tercih ve yerleştirme açıklamalarını doğru okumak da önemlidir. Başvuran öğrenci sayısı, sınava katılan öğrenci sayısı ve yerleşen öğrenci sayısı farklı aşamaları anlatır. Bu rehber, Millî Eğitim Bakanlığının 2026 açıklamalarından hareketle merkezî sınavı, tercihleri ve nakil dönemlerini ele alır. Bursluluk sınavıyla liseye geçiş sınavının amaçlarını da ayrı tutar.
LGS Nedir?
LGS, Liselere Geçiş Sistemi'nin kısaltmasıdır. MEB'in 2026 merkezî sınav sonuçları açıklamasında, LGS kapsamındaki sınavın 8. sınıf düzeyinde uygulandığı belirtilir. 2026 uygulaması 13 Haziran'da yapılmıştır. Merkezî sınavın sonuçları ile okullara yerleştirme sonuçları birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
Süreci anlamak için önce hangi açıklamanın okunduğu belirlenebilir: sınavın değerlendirilmesine mi, tercihlerin alınmasına mı, yoksa yerleştirmeye mi ilişkin bilgi verilmektedir? Bu soruyu baştan sormak, aynı yıl içindeki farklı duyuruları birbiriyle karıştırmadan takip etmeyi kolaylaştırır. Tarihlerin yanında işlem adını da not etmek yararlıdır. Buradaki 2026 bilgileri, başka bir yılın takvimi veya başvuru koşulu olarak yorumlanmamalıdır.
Sınavın Yapısı
2026 merkezî sınavı iki oturum hâlinde uygulanmıştır. Sözel alanda 50, sayısal alanda 40 olmak üzere toplam 90 soru yöneltilmiştir. Hazırlık planı oluştururken bu alanları ayrı başlıklar altında görmek, hangi çalışmanın hangi başlığa ait olduğunu açık tutar. Soru sayıları sınavın yapısını anlatır; öğrencinin belirli bir alandaki kişisel durumunu tek başına göstermez.
Çalışma notları yalnızca tamamlanan testlerden oluşmak zorunda değildir. Anlaşılmayan sorular için kısa açıklamalar yazılabilir, çözümün hangi aşamasında zorlanıldığı belirtilebilir. Tekrar sırasında bu notlar üzerinden ilgili konuya dönülebilir. Sözel ve sayısal çalışmaların her biri için anlaşılmış ve yeniden ele alınacak başlıklar ayrılabilir. Böyle bir düzen kurmak, çalışma planının neyi kapsadığını görünür hâle getirir; belirli bir sınav sonucu vaat etmez.
2026 Sınavı Rakamlarla
MEB'in merkezî sınav açıklamasına göre 1 milyon 22 bin 658 öğrenci başvurmuş, 994 bin 358 öğrenci sınava katılmıştır. Katılım oranı yüzde 97,23 olarak açıklanmıştır. Tüm soruları doğru yanıtlayan 452 öğrenci 500 tam puan almıştır. Bu rakamlar sınavın genel görünümüdür; herhangi bir eğitim kurumunun öğrencilerine ait bir başarı listesi değildir.
Başvuru ve katılım sayılarını aktarırken hangi grubun kastedildiğini belirtmek gerekir. Katılım oranını yerleştirme oranı olarak okumamak, tam puan alan öğrenci sayısından da kişisel sonuç beklentisi çıkarmamak önemlidir. Verilerin başlığını, yılını ve anlattığı aşamayı birlikte not etmek, karşılaştırmayı daha anlaşılır kılar. Sınav rakamlarından okul tercihlerine geçerken de aynı ayrım korunmalıdır.
Tercih ve Yerleştirme
MEB'in 2026 yerleştirme açıklamasına göre 13-27 Temmuz tarihleri arasında 1 milyon 29 bin 595 öğrenci, merkezî sınav ve yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için tercih yapmıştır. Sınavla öğrenci alan okullardaki 198 bin 905 kontenjanın 190 bin 473'ü dolmuş, doluluk oranı yüzde 95,76 olmuştur.
Merkezî yerleştirme tercihinde bulunan öğrencilerin yüzde 89,84'ü ilk beş tercihinden birine yerleşmiştir. Tüm öğrencilerin kendi illerindeki okullara yerleşme oranı yüzde 92,93 olarak açıklanmıştır. Bu oranların anlattığı gruplar farklıdır. İlk beş tercih oranını bütün yerleştirme türlerine aitmiş gibi aktarmamak gerekir.
Tercih yapan toplam öğrenci sayısı, merkezî sınav ve yerel yerleştirmeyi birlikte kapsar. Bu nedenle sınava katılım sayısıyla aynı grubu anlattığı varsayılamaz. Kişisel tercihleri düşünürken de okuldan beklentileri açıkça yazmak yararlıdır. Okumak istenen okulun neden tercih edildiğini ifade etmek, listenin yalnızca başkalarının seçimleri üzerinden kurulmasını önler. Genel doluluk oranı ise tek başına belirli bir okulun durumunu anlatmaz.
Nakil Dönemleri
Aynı yerleştirme açıklamasında, açık kalan kontenjanlar için yerleştirmeye esas nakil işlemlerinin iki dönem hâlinde yapılacağı belirtilmiştir. Yerleştiği okulu değiştirmek isteyen öğrencilerin de nakil talebinde bulunabileceği açıklanmıştır. Her dönemde merkezî sınav puanıyla öğrenci alan okullar için en fazla 3, yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için en fazla 3, pansiyonlu okullar için en fazla 3 okul tercihi yapılabileceği bildirilmiştir.
Bu sınırları okurken her okul grubuna ait tercih hakkını ayrı değerlendirmek gerekir. Nakil üzerine düşünürken mevcut okuldan beklentilerle düşünülen okuldan beklentiler yan yana yazılabilir. Açıklamadaki tercih hakkı, belirli bir okula yerleşme sözü olarak değerlendirilmemelidir. İşlemin adı, ilgili dönem ve tercih edilen okul grubu birlikte takip edilmelidir.
Bursluluk Sınavıyla Farkı
LGS kapsamındaki merkezî sınavla devletin bursluluk sınavı ayrı amaçlara sahiptir. MEB'in 2026 İOKBS sonuç açıklamasına göre İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Bursluluk Sınavı 26 Nisan 2026'da; 5, 6, 7 ve 8. sınıflar ile hazırlık, 9, 10 ve 11. sınıflara yönelik uygulanmıştır. Sınava 971 bin 786 öğrenci başvurmuş, 70 bin öğrenci burs almaya hak kazanmıştır. İOKBS sonucunu bir liseye yerleştirme sonucu gibi değerlendirmemek gerekir. Benzer sınıf düzeylerinden söz edilse de duyurunun hangi sınava ait olduğunu kontrol etmek, başvuru ve sonuç bilgilerinin karıştırılmasını önler.